De vijf lijnen van Biodanza
De vijf lijnen van Biodanza beschrijven vijf fundamentele dimensies van het menselijk bestaan: Vitaliteit, Seksualiteit, Creativiteit, Affectiviteit en Transcendentie. De lijnen raken verschillende aspecten van ons mens-zijn. Door ze te ontwikkelen en met elkaar te verbinden, kunnen we steeds meer thuiskomen in onszelf, genieten van het leven en ons eigen potentieel ervaren.
Twee verhalen over het ontstaan van de vijf lijnen
Een van de verhalen vertelt dat Rolando Toro, de grondlegger van Biodanza, aan honderden studenten van Chileense universiteiten en deelnemers aan Biodanzagroepen de vraag stelde:
“What do you desire from life?”
Wat verlang je van het leven?
De antwoorden van de mensen bleken volgens dit verhaal steeds terug te komen in vijf grote thema’s. Deze werden de vijf lijnen van Biodanza: Vitaliteit, Seksualiteit, Creativiteit, Affectiviteit en Transcendentie.
De vijf belangrijkste antwoorden op de vraag waren:
- ‘Ik wil me gezond voelen’, daaruit ontstond de lijn van Vitaliteit
- ‘Ik wil genieten van plezier’ daaruit ontstond de lijn van Seksualiteit
- ‘Ik wil creëren’ daaruit ontstond de lijn van Creativiteit
- ‘Ik wil liefhebben en geliefkoosd worden’ daaruit ontstond de lijn van Affectiviteit
- ‘Ik wil contact hebben met de essentie van het leven’ daaruit ontstond de lijn van Transcendentie
Er is ook een ander verhaal over het ontstaan van de vijf lijnen.
Dit verhaal hoorde ik persoonlijk van Cecilia Luzzi, die in de jaren zeventig en het begin van de jaren tachtig ongeveer tien jaar samen was met Rolando Toro.
Volgens Cecilia was Rolando in die periode vooral gericht op de lijn van Seksualiteit. Zij benadrukte het grote belang van Affectiviteit en wist hem ervan te overtuigen dat liefde, tederheid en verbinding een wezenlijk onderdeel van Biodanza zijn. Vervolgens onderzochten ze samen welke andere menselijke dimensies zo belangrijk waren dat ook zij een eigen lijn binnen Biodanza verdienden.
Het is algemeen bekend dat Cecilia Luzzi de naam Biodanza heeft bedacht. Dat past ook bij de periode waarin hun gezamenlijke werk en de ontwikkeling van Biodanza verder vorm kregen.
Omdat Cecilia mij persoonlijk over deze ontwikkeling heeft verteld, ervaar ik haar verhaal als een belangrijke en voor mij zeer authentieke bron voor het ontstaan van de vijf lijnen. Daarom vind ik het waardevol om dit verhaal hier te delen, naast het meer bekende verhaal over de vraag “What do you desire from life?”
Misschien hoeven deze twee verhalen elkaar ook niet uit te sluiten. Het ene beschrijft vooral hoe de verschillende menselijke verlangens werden herkend en geordend; het andere vertelt hoe de vijf lijnen zich in de praktijk en binnen de relatie tussen Rolando en Cecilia verder hebben ontwikkeld.
Voor mij maakt juist het verhaal van Cecilia zichtbaar dat de vijf lijnen niet alleen vanuit een theoretisch model zijn ontstaan, maar ook vanuit een menselijke ontmoeting en een gezamenlijke zoektocht naar wat werkelijk wezenlijk is in het leven.
De vijf lijnen
1. Vitaliteit
Vitaliteit is het evenwicht tussen actie en rust. Zelfregulering is hierbij een sleutelwoord. Je lijf geeft alles aan wat je nodig hebt en het is fijn als we daar naar kunnen luisteren. Je hoeft het niet te dol te maken en alles te geven, waarna je alleen nog maar uitgeput neer kunt ploffen . Biodanza is geen wedstrijd. En je kunt zelf (weer gaan) voelen waar je grenzen liggen. Als je moe wordt dans je wat rustiger en maak je je beweging kleiner en als je voelt dat je weer meer energie hebt, ga je verder. En als je dan gaat is dat vol levenslust. lijkt het of je vleugels hebt.
2. Seksualiteit
In Biodanza wordt dit deel in het leven op zachte wijze herontdekt. Je vermogen tot intimiteit en sensualiteit zullen toenemen.
Deze lijn komt tot bloei door echt plezier te ervaren met jezelf, anderen en je omgeving. De wind, de zon of regendruppels op je huid. Genieten van een warm bad of een weldadige douche… Je huid, je vel is het doorgeefluikje van plezier en genieten. Daar binnen in jouw lijf ervaar je het en kom je steeds meer tot bloei, kortom: lekkerder in je vel.
Door te genieten van het dansen kom je ook steeds lekkerder in je vel en dichter bij jezelf. Een leuke bijkomstigheid daarbij is dat je steeds aantrekkelijker wordt naarmate je meer jezelf wordt. Door plezier te ervaren in de dans, kun je jouw innerlijke schoonheid makkelijker laten zien. Je laten zien zoals je echt bent. Een prachtig, sprankelend en aantrekkelijk wezen!
3. Creativiteit
Het idee is dat niet alleen iedereen creatief is, maar ook dat je je eigen leven (en werkelijkheid) kunt creëren.
Onze toekomst kun je zien als een maagdelijk schildersdoek. We kunnen daar zelf een meesterwerk van maken. Zelfs de onzekerheden van deze tijd staan onze creativiteit niet in de weg om ons leven zo goed en mooi mogelijk vorm te geven. Sterker nog, ik geloof dat onze creativiteit onze redding is. Het is aan ons zelf of we die creativiteit gebruiken of niet.
Dat gaat verder dan alleen het verlangen om je uit te drukken en je eigen weg te gaan, dat gaat ook over het ook doen! Je eigen leven leiden op jouw manier, helemaal afgestemd op deze nieuwe tijd.
4. Affectiviteit
Liefde, verbinding, aandacht, samenzijn, het goed hebben en zorgen voor elkaar zijn daarbij de sleutelwoorden en begrippen.
Je wordt bij biodanza uitgenodigd liefdevolle aandacht te hebben voor jezelf en voor anderen.
In onze maatschappij is het ‘normaal’ ons hart (in meerdere of mindere mate) te openen voor onze liefdespartner, onze familie en onze hartsvrienden. Maar zelfs dan kunnen allerlei gebeurtenissen uit het verleden dit in de weg gaan zitten en ons ook belemmeren om liefdevol en empathisch te zijn.
Toch zou het mooi zijn als we zo kunnen leven. Niet alleen met empathie voor mensen die je graag mag of met wie je een ‘klik’ hebt, maar uiteindelijk voor iedereen, dus ook voor de kassière, de bakker, de treinconducteur, de passant.
5. Transcendentie
Dit is het gevoel deel te zijn van een groter geheel. Om één te zijn met de natuur of je verbonden voelen met een groep mensen.
De boom is een mooi symbool van transcendentie: een boom geworteld in de aarde, stam en kroon reikend naar de hemel. Pulserend in twee richtingen, naar de aarde en naar de hemel. Transcendentie is dus niet erboven zweven, niet etherisch alsof het lichaam er niet is.
We beginnen met het contact maken met onze wortels, het instinct. Net als ”Primitieve” volkeren die dansen in contact met de aarde en zo hun controle loslaten. De transcendentie komt dan van binnenuit, door de verbinding met het leven, jouw leven, te ervaren. Vandaaruit gaat het pas naar buiten en tegelijk blijf je altijd verbonden met je lichaam, geworteld in de aarde.
Zo kunnen we uiteindelijk onze instinctieve verbinding terugveroveren en ervaren dat we dichter bij het leven staan.
De integratie van de vijf lijnen
De vijf lijnen van Biodanza staan niet los van elkaar. Ze beïnvloeden en versterken elkaar. Wanneer we ons ontwikkelen in één lijn, raakt dat vaak ook de andere lijnen. Zo kan meer vitaliteit ruimte geven aan plezier en creativiteit, kan affectiviteit ons helpen om ons vrijer uit te drukken en kan transcendentie ons gevoel van verbondenheid verdiepen.
Integratie betekent dat deze verschillende aspecten van ons mens-zijn steeds meer met elkaar verbonden raken. We hoeven niet te kiezen tussen vitaliteit, plezier, creativiteit, liefde en verbondenheid. Juist wanneer ze samen mogen bestaan, ontstaat er meer ruimte om het leven ten volle te ervaren.
De integratie van de vijf lijnen kan je helpen om:
- je meer levend en aanwezig te voelen;
- te genieten en plezier toe te laten;
- je vrijer en authentieker uit te drukken;
- liefde te geven én te ontvangen;
- je verbonden te voelen met anderen, met jezelf en met het leven als geheel;
- keuzes te maken die beter aansluiten bij wat werkelijk bij je past.
Het gaat daarbij niet om het bereiken van een perfecte balans. Het ene moment kan vitaliteit meer op de voorgrond staan, terwijl op een ander moment juist behoefte is aan rust, verbinding of verdieping. Integratie betekent eerder dat je steeds meer toegang krijgt tot het hele spectrum van jezelf.
Wanneer de vijf lijnen elkaar gaan ondersteunen, kan er iets ontstaan wat moeilijk in woorden te vatten is: een gevoel van heelheid. Je hoeft jezelf minder in stukjes te ervaren. Denken, voelen, bewegen, verlangen, creëren, liefhebben en je verbonden voelen met het grotere geheel mogen allemaal onderdeel zijn van wie je bent.
Zo nodigen de vijf lijnen je uit om niet iemand anders te worden, maar om steeds meer te worden wie je werkelijk bent.
Het belang van die integratie wordt mooi zichtbaar in de metaforen van de ‘Vijf paarden’ en de ‘Vijf snaren’. Beide metaforen laten op hun eigen manier zien wat er kan gebeuren wanneer de verschillende lijnen met elkaar samenwerken en wat er kan ontstaan wanneer één of meerdere lijnen achterblijven.